Het levensverhaal als achtergrondinformatie

(Let op: dit artikel is geschreven in augustus 2011)


Van kleins af aan heeft onze zoon een cognitieve ontwikkelingsvoorsprong gehad. Als kleuter werd al snel duidelijk dat hij flink gefrustreerd kon raken op het moment dat zijn lichamelijke ontwikkeling – zoals de fijne motoriek – zijn ideeën en gedachten niet kon bijbenen. Dit werd dan geuit door enorme huilbuien uit frustratie en verdriet over het onvermogen om de situatie op te lossen. Hij kon al vroeg praten en herkende op zeer jonge leeftijd cijfers en letters. Hij was – en is – erg geïnteresseerd in techniek en de wereld om hem heen; hoe werken apparaten, hoe komt het dat het in de winter kouder wordt, etc. Ook was hij erg geïnteresseerd in wereldkaarten. In plaats van een bedtijdverhaaltje keek hij liever samen naar de grote wereldkaart op zijn kamer om te ontdekken hoe de golfstromen in de oceanen lopen, waar de grootste steden liggen of welk land de minste buurlanden heeft.  

Ons jochie keek ontzettend uit naar het moment dat hij 4 jaar oud zou worden, want dan zou hij eindelijk gaan leren lezen en schrijven. De teleurstelling was dan ook groot toen bleek dat de eerste jaren op de basisschool nog steeds uit veel spelen bestond. Hij had vrijwel geen contact met de kinderen in zijn groep, wel met de kinderen die in de gecombineerde groep 3 en 4 zaten. Op school liet hij niet zien wat hij in zijn mars had. De leerkrachten dachten in eerste instantie dat hij de cijfers en letters nog niet eens goed kende. Echter, thuis was hij al lang bezig met sommen maken en zichzelf te leren lezen. Hij wilde niet naar school, vond school maar saai en probeerde met huilen, ziek zijn en vele discussies voor mekaar te krijgen dat hij thuis mocht blijven. Thuis was zijn honger naar kennis (nog steeds) niet te stillen. Uren kan hij zich bezig houden met de dingen die hem werkelijk interesseren, zoals het heelal, natuurkundige vraagstukken en het milieu.

Onze zoon heeft zich vanaf het begin af aan heel snel ontwikkeld op de basisschool. Hij heeft veel extra mogelijkheden gekregen zoals eigen projecten en versnelling (op zesjarige leeftijd zat hij in een combinatieklas 5-6 en deed regelmatig mee met de stof van groep 6). We merkten echter dat de reguliere basisschool tegen de grenzen van haar mogelijkheden aanliep. De extra mogelijkheden waren niet meer uitdagend genoeg, niet structureel genoeg en motiveerden hem niet meer zodanig om beter te communiceren, (samen) te werken en te spelen met groepsgenoten. Hierdoor trok hij zich in zichzelf terug en vereenzaamde, in die mate dat zelfs zijn leerkracht er moeite mee had om contact met hem te krijgen. Naar mijn mening is het voor ieder kind van groot belang dat de dagelijkse schoolsituatie in voldoende mate mogelijkheden biedt om aansluiting te vinden, zowel op cognitief vlak als op het terrein van de sociaal-emotionele ontwikkeling en communicatie. Vandaar dat wij de op zoek gingen naar o.a. externe begeleiding op school (hiervoor is een onderzoek gedaan waaruit blijkt dat zijn IQ boven het te meten maximum is) en de deelname aan een externe plusklas. In eerste instantie eenmaal in de maand en later iedere week (onder schooltijd). 

Het is van belang voor je hoogbegaafde kind om in contact te komen met andere hoogbegaafde kinderen. Door de plusklas kon onze zoon op een gelijk niveau samenwerken, communiceren en spelen. Tegelijkertijd leverden deze contacten een bijdrage aan een positief zelfbeeld, waarbij gevoelens van eenzaamheid konden worden doorbroken of zelfs voorkomen. De deelname aan deze plusgroep had een groot positief effect wat vooral bleek uit zijn communicatie naar anderen toe. Hij was de dag na de plusklas meer open naar anderen, deed weer mee op school en zijn hele gedrag, zowel in de schoolsituatie als thuis, was beduidend rustiger en liever van aard. Maar zelfs dat bleek niet voldoende.

Gelukkig kwam toen de eerste Leonardoschool om de hoek kijken en hebben wij het risico genomen om in zee te gaan met een school die duidelijk een pionier was op het gebied van hoogbegaafdenonderwijs. Onze zoon werd van groep 6 op de reguliere basisschool teruggezet in groep 4 van de Leonardoschool, bij zijn leeftijdsgenoten. Uit nieuwsgierigheid hebben we onze dochter – 1 jaar jonger – ook de intakeprocedure door laten lopen, ook al was reguliere basisschool voor haar geen enkel probleem. Maar wat bleek? Ook zij was hoogbegaafd, alleen ging zij er heel anders mee om! Waar onze zoon zich terugtrok in zichzelf, de kont tegen de krib gooide of gillend zijn frustratie liet blijken, daar paste onze dochter zich stilletjes aan. Al van kleins af aan keek zij naar haar omgeving en probeerde zij zo snel mogelijk uit te vinden wat er van haar verwacht werd. En daar voldeed ze dan aan. Als de juf in de kleutergroep in het groepsgesprek vroeg wie er al kon lezen (en dat kon zij al), dan stak zij niet haar vinger op want slechts een enkel ander kindje deed dat. En als je in groep 3 snel klaar bent met je schrijfwerk, dan maak je gewoon het schrijfwerk van je buurman die daar toch al niet zo zin in had. Een paar dagen nadat onze kinderen naar de Leonardoschool waren gegaan vertelde namelijk een moeder van ex-klasgenootje dat haar zoontje ineens een heel ander handschrift had gekregen! Daar wisten wij niets van…Het bleek dat onze dochter zeer sociaal was en altijd probeerde om zich aan te passen aan de middenmoot. Ook zij bleek dus behoefte te hebben aan meer uitdaging. Hoe hoger het niveau, hoe hoger het gemiddelde, hoe hoger haar niveau!

Wat een verademing was de Leonardoschool voor hen! Leeftijdgenootjes met dezelfde interesses, dezelfde snelle manier van denken en zelf je tempo in het leren mogen aangeven. Onze dochter bloeide op en kreeg steeds meer vertrouwen in haar eigen kunnen. En voor het eerst in zijn jonge leven kreeg onze zoon vrienden van zijn eigen leeftijd. Ondanks de moeizame opstart op het gebied van onderwijsmethodes hebben we hier een mooi jaar gehad .

Echter, in groep 5 van de Leonardoschool was onze zoon – ondanks de verbreding en de verdieping die hij kreeg, vrijwel klaar met de basisschoolleerstof. Voor de Leonardoschool was hij hun eerste leerling die vervroegd klaar was en waar verder nog geen onderwijskundige oplossing voor was. Qua intelligentie zou hij gemakkelijk naar de middelbare school kunnen zijn gegaan, maar hij was ook nog echt een jochie van 8 die hield van tikkertje spelen, Pokémon en in bomen klimmen. De  oplossing werd om, in samenwerking met de Leonardoschool en een tweetalig VWO, ons jochie één dag in de week de lessen van Biologie, Engelse Conversatie, Gym, Wiskunde en Coaching/Planning (ivm huiswerk maken) te volgen. Huiswerk en achterstallige stof door afwezigheid op de andere schooldagen kon hij dan zelfstandig tijdens (Leonardo)schooltijd maken. Het was een perfecte oplossing! Hij werd voldoende uitgedaagd door de nieuwe vakken en de sociale omgang met brugpieper-pubers, waardoor het weer een fantastisch jaar werd. Maar daarna? Het was niet mogelijk om deze constructie nog een jaar uit te voeren met andere vakken omdat het noodzakelijk is dat de leerstof blokvormig (en niet opbouwend) is samengesteld.

Toevalligerwijs werd ons een fantastische mogelijkheid aangeboden; een jaar lang op Gran Canaria – één van de Canarische eilanden – een huis van een vriendin opknappen voor de verkoop. Een jaar lang naar de lokale Spaanse basisschool (met strenge ouderwetse onderwijsmethodes en slechts enkele basisbegrippen in het Spaans kennende), een andere cultuur (zoals de mañana-mentaliteit dat betekent dat concrete afspraken vaak niet worden nagekomen, een hele nieuwe ervaring voor onze zoon!) en genieten van de zon, de zee en de mooie bergen. Het werd een geweldig jaar, dat wij voor vrienden en familie beschreven hebben in onze andere blog “onderikjes”.

Dit jaar is nu bijna voorbij… ik zit nu achter de laptop  in ons Canarisch huisje dit alles te schrijven, verwachtend dat het vandaag weer een stralend mooie dag wordt met temperaturen boven de 30 graden. De kinderen hebben hun laatste paar dagen op school met afscheid nemen, feesten (de Canario´s hebben altijd wel een reden om te feesten) en rapporten krijgen. Zelf zijn wij bezig om onze spullen in te pakken, te verkopen of gewoon weg te geven, zodat er slechts enkele koffers overblijven die we mee in het vliegtuig naar Nederland kunnen nemen. Over enkele weken zullen wij weer gewoon deelnemen aan het Hollandse leven en gaat onze zoon naar het gymnasium. Onze dochter zal nog een jaartje of wat op de basisschool onderwijs volgen. En welke problemen, ervaringen, ontmoetingen en mogelijke oplossingen we dan zullen tegenkomen kan op deze blog gelezen worden.

Hoogbegaafde kinderen hebben veel potentie mits zij op de juiste manier begeleid worden. Gebeurt dit niet dan lopen zij het risico om in de goot van de maatschappij te vallen. Dit voorkomen is onze verantwoordlelijkheid. Iedere ouder doet dat op zijn manier, wij doen het op ónze manier. Het zal niet lang meer duren of wij en de omgeving kunnen onze kinderen niet meer bijbenen in hun honger naar kennis. Voordat dát moment daar is dienen wij ervoor te zorgen dat onze kinderen met twee benen in de maatschappij staan en dat de maatschappij gebruik kan gaan maken van hun grote potentie. Dat noemen wij; uitdagend leven!